Ngày 10/4/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đã tổ chức hội thảo “Tăng cường năng lực sẵn sàng tham gia thị trường các-bon tại Việt Nam”. Sự kiện quy tụ đông đảo đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp khu vực phía Nam, những đơn vị sẽ tham gia trực tiếp vào giai đoạn thí điểm thị trường các-bon trong nước giai đoạn 2025-2026.Ảnh: Đại biểu tham dự hội thảoHội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình xây dựng và vận hành thị trường các-bon, hướng tới thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Các văn bản chính sách mới được ban hành gần đây, bao gồm Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ về sàn giao dịch các-bon trong nước và Quyết định số 263/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính, đã tạo nền tảng pháp lý cho việc khởi động thị trường các-bon.Ảnh: Toàn cảnh hội thảoPhát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, nhấn mạnh rằng thị trường các-bon không chỉ là nghĩa vụ, mà là cơ hội. Việc tham gia sớm và chủ động sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, chủ động trong việc lập kế hoạch sản xuất gắn với kiểm soát phát thải, đổi mới công nghệ và tạo dựng lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh các rào cản về phát thải khí nhà kính đang ngày càng thắt chặt trên toàn cầu.Ảnh: Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậuBà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện UNDP tại Việt Nam, khẳng định cam kết tiếp tục hỗ trợ Chính phủ Việt Nam trong việc xây dựng một thị trường các-bon minh bạch và hiệu quả. UNDP đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật để thiết lập Hệ thống Đăng ký Quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm an toàn cho các giao dịch, theo dõi quyền sở hữu, quản lý hạn ngạch phát thải cũng như tín chỉ các-bon.Ảnh: Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện UNDP tại Việt NamHội thảo đã cung cấp cái nhìn toàn diện từ chính sách đến thực tiễn triển khai. Ông Nguyễn Thành Công, Phó Trưởng phòng Thị trường các-bon, Cục Biến đổi khí hậu, đã trình bày tổng quan về các quy định liên quan đến tổ chức và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam, tập trung vào nghĩa vụ tuân thủ của doanh nghiệp cũng như lộ trình tham gia thị trường. Ảnh: Ông Nguyễn Thành Công, Phó Trưởng phòng Thị trường các-bon, Cục Biến đổi khí hậu Tiếp đó, bà Đặng Thị Hồng Hạnh, chuyên gia Biến đổi khí hậu của UNDP và Công ty Cổ phần Quản lý PoA Carbon Việt Nam, đã giới thiệu chi tiết về hệ thống giao dịch phát thải (ETS), làm rõ nguyên tắc vận hành, vai trò của các chủ thể tham gia và các bước chuẩn bị cần thiết để doanh nghiệp có thể tham gia hiệu quả. Theo bà, điểm đặc biệt của giai đoạn thí điểm là chỉ có 110 doanh nghiệp đầu tiên tham gia, và đây vừa là lợi thế, vừa là áp lực, và lợi ích lớn nhất của việc tham gia sớm không chỉ nằm ở quyền mua bán hạn ngạch, mà còn ở cơ hội thay đổi tư duy quản trị. Tuy nhiên, trở ngại hiện nay là phần lớn doanh nghiệp vẫn còn bị động. Không ít đơn vị mới nhìn thị trường carbon như một nghĩa vụ hành chính, chưa nhận ra đây là cơ hội tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Một trong những nút thắt lớn nhất là công tác kiểm kê khí nhà kính - nền tảng để xác định hạn ngạch và nghĩa vụ tuân thủ. Nhiều doanh nghiệp hiện mới dừng ở mức làm để “đủ thủ tục”, chưa đầu tư đúng mức vào độ chính xác của dữ liệu. Ngoài ra, hạn chế về nhân lực chuyên trách cũng là vấn đề đáng lo. Theo ghi nhận từ các khóa đào tạo, nhiều doanh nghiệp chưa bố trí đầu mối theo dõi xuyên suốt, thường xuyên thay đổi người tham gia tập huấn, khiến kiến thức bị đứt quãng.Ảnh: Bà Đặng Thị Hồng Hạnh, chuyên gia Biến đổi khí hậu của UNDP và Công ty Cổ phần Quản lý PoA Carbon Việt NamỞ góc độ kỹ thuật, ông Trần Hà Ninh, đại diện Phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ô-dôn, Cục Biến đổi khí hậu, đã chia sẻ về các yêu cầu và tiêu chuẩn trong kiểm kê khí nhà kính, một trong những nền tảng quan trọng để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thị trường. Ảnh: Ông Trần Hà Ninh, đại diện Phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ô-dôn, Cục Biến đổi khí hậuÔng Nguyễn Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, đã trình bày tham luận về “Xây dựng và vận hành sàn giao dịch các-bon tại Việt Nam”. Ông cho rằng việc phát triển sàn giao dịch sẽ góp phần chuyển hóa phát thải từ “trách nhiệm hành chính” thành “nguồn lực tài chính xanh”, đồng thời tạo cơ chế minh bạch, công bằng cho các bên tham gia. Bài trình bày cũng làm rõ các nhóm tham gia thị trường, cơ chế giao dịch cũng như vai trò giám sát của các cơ quan quản lý nhằm đảm bảo thị trường vận hành an toàn và hiệu quả.Ảnh: Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt NamBên cạnh đó, ông Đào Tuấn Trung, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phân tích & Phát triển sản phẩm, CTCP Chứng khoán Vietinbank đã hướng dẫn cụ thể quy trình để doanh nghiệp mở tài khoản giao dịch tại các công ty chứng khoán, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc tham gia giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ các-bon trong thời gian tới.Ảnh: Ông Đào Tuấn Trung, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phân tích & Phát triển sản phẩm, CTCP Chứng khoán VietinbankTrong phiên thực hành buổi chiều, bà Nguyễn Thu Nga, đại diện Phòng Thị trường các-bon, Cục Biến đổi khí hậu, đã giới thiệu Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.Ảnh: Bà Nguyễn Thu Nga, đại diện Phòng Thị trường các-bon, Cục Biến đổi khí hậuĐể sử dụng hệ thống đăng ký một cách hiệu quả, ông Nguyễn Tiến Hải, Chuyên gia UNDP, Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý PoA Carbon đã có bài trình bày về Hướng dẫn thực hành nghiệp vụ trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon. Một điểm nhấn quan trọng của hội thảo là các phiên thực hành buổi chiều, nơi doanh nghiệp được trực tiếp làm quen với Hệ thống đăng ký quốc gia và thực hiện các nghiệp vụ như mở tài khoản, ký gửi, chuyển giao và bù trừ hạn ngạch phát thải. Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi thực tiễn từ doanh nghiệp liên quan đến quy trình tham gia thị trường, khó khăn trong kiểm kê phát thải cũng như chiến lược tối ưu chi phí tuân thủ. Các chuyên gia từ cơ quan quản lý, UNDP và PoA Carbon đã trực tiếp giải đáp, góp phần tháo gỡ vướng mắc và nâng cao mức độ sẵn sàng cho doanh nghiệp. Ảnh: Ông Nguyễn Tiến Hải, Chuyên gia UNDP, Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý PoA CarbonPhát biểu bế mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Hà, cán bộ UNDP, và ông Nguyễn Thành Công, Phó Trưởng phòng Thị trường các-bon, Cục Biến đổi khí hậu, ghi nhận sự tham gia tích cực của các đại biểu và cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đánh giá cao tinh thần trao đổi thẳng thắn, thực tiễn trong suốt chương trình, đồng thời nhấn mạnh rằng việc nâng cao năng lực và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp là yếu tố then chốt để đảm bảo giai đoạn thí điểm thị trường các-bon diễn ra hiệu quả.Với vai trò là đơn vị tư vấn, PoA Carbon cam kết tiếp tục đồng hành, tích cực tham gia và đóng góp chuyên môn tại hội thảo. Sự kiện không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo nền tảng thực tiễn để doanh nghiệp tự tin bước vào giai đoạn thí điểm, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của Việt Nam trong thời gian tới.
Xem thêm